Jan Smit heeft verkeerde zangcoach

Frans Bauer, Jan Smit, Nikki, Xander de Buisonjé, Lieke van Lexmond. Het rijtje BN’ers dat stemproblemen heeft of had, wordt steeds langer… Kenners verklaren het verschijnsel dat artiesten in hun greep heeft. „Jan Smit doet het nog steeds niet goed. Als ik hem zie praten, zie ik die aderen in zijn hals opzwellen en schieten zijn schouders omhoog. Hij heeft duidelijk een verkeerde stemcoach geraadpleegd.”
Dit zegt stemcoach/logopediste Henriette Dorgelo-Warendorf die o.a. Barry Paf, Niels Hoogland, en Ivo Niehe begeleidt: „Al die zangers gebruiken hun ademhaling verkeerd bij het spreken. Bij een goede ademhaling moet je juist je buik laten hangen bij de inademing, anders wordt deze hoog en oppervlakkig. Maar velen zijn bang dat ze dik lijken trekken juist de buik in.”

Zangeres Nikki was de laatste die aan de lijst van bekende Nederlanders met stemproblemen werd toegevoegd. Ze vertelde deze week: „Het is het afgelopen half jaar enorm goed gegaan met veel optredens. Helaas heeft dit een beetje zijn tol geëist. De laatste tijd heb ik last van licht stemverlies.” In oktober gaat Nikki onder het mes.

Ellen Eeftink, die Nikki begeleidde bij Idols, herinnert zich dat haar ademhaling vrij ’hoog’ zat. „Nikki is heel muzikaal, zong vroeger veel in bandjes. Wat mij destijds opviel is dat ze van zichzelf een hese stem heeft en vanuit haar borst zingt. Het gevaar is dat je dan op je keel zingt en je stem forceert. Daarbij moet wel worden gezegd dat de ene stem gevoeliger is dan de andere.”

Dr. Rinkel, werkzaam als kno-arts in het VU Medisch Centrum in Amsterdam: „Er lijkt wel degelijk een trend te zijn. Maar misschien is het taboe om het stil te houden ook verdwenen.” Hij stelt: „De belangrijkste oorzaken zijn verkeerd stemgebruik en overbelasting van de stem. De poliep op de stembanden is het bekendst. Die kan worden verwijderd. De wond is dan met rust te genezen.”

Ook dr. Van der Hulst, kno-arts in ziekenhuis Amstelveen, treft de nodige bekende Nederlanders op zijn spreekuur. „Ik zie ze vaak… Je kunt ze onderverdelen in de jonge groep die ongeoefend en ongeschoold de dakpannen eraf zingen. En dan heb je de oude garde met mensen die hun stem goed hebben getraind, maar te veel hebben gerookt of hebben gedronken.” Volgens dr. Van der Hulst gaat het bij de jonge groep juist náást het podium mis. „ Ze beheersen een goede zangtechniek, maar hebben een slechte spreektechniek. De deelnemers van Idols hebben naast hun optredens in het programma ook allerlei verplichtingen, zoals rokerige feestjes, persconferenties en interviews, waarbij ze hun stem gebruiken.”

Dat je niet per se hoeft te zingen om stemproblemen te hebben bewijst actrice/presentatrice Lieke van Lexmond, die in juli een poliep liet verwijderen. De eerste twee weken van het nieuwe seizoen GTST zal haar rol worden overgenomen door Tamara Brinkman, omdat haar stembanden nog zijn niet hersteld. Henriëtte: „Lieke is een bekend voorbeeld. Gelukkig gebruikte zij haar stem bij Dancing with the Stars wel goed.” Ze vervolgt: „Ik vergelijk het graag met hardlopers. De hardloopspieren moeten ook eerst opgewarmd worden en na de race hebben ze een cooldown nodig. Dat geldt ook voor zangers en zangeressen. Eigenlijk zouden al deze mensen elk jaar verplicht een soort apk-keuring moeten ondergaan.”

Producent/X Factor-jurylid Eric van Tijn vermoedt dat artiesten soms te weinig scholing hebben gehad. „En dan bedoel ik niet dat je per se een klassieke opleiding moet hebben. Maar de stembanden zijn een heel teer instrument en je moet weten hoe je het moet verzorgen. Je moet ook bepaald gedrag willen laten. Zoals roken. Dat blijven veel mensen doen. Soms kan stress ook een rol spelen bij stemproblemen.”

Ingespoten

Ook doorgewinterde artiest Xander de Buisonjé heeft last van een verminderde stem. De zanger liet deze zomer in het Amerikaanse Boston zijn stembanden inspuiten met een gel, om zo weer de hoge noten te kunnen halen. Xander moet voorlopig nog even rust houden.

Dr. Rinkel besluit: „Mensen die met hun stem geld verdienen zouden beter voorgelicht kunnen worden over het kostbare ’instrument’ dat ze gebruiken. Ook is het werken met goede apparatuur zoals monitoren als ze optreden, belangrijk. Zodat ze niet te hard zingen of spreken en forceren. In tegenstelling tot een gitarist en een violist kunnen ze namelijk geen nieuwe kopen.”
[bron:deTelegraaf]